Motorda ana mil olan krank miline bağlı pistonlar bulunmaktadır. Bu pistonların adedi motorun kaç silindir olduğunu da gösterir. Pistonlar yukarı aşağı oynadığında krank mili döner. Bu mil de şansumana ve dolayısıyla tekerleklere bağlı olduğundan araç hareket kazanır. Bu pistonlar motor bloğunun içinde kendilerine ayrılmış olan piston yuvalarında bulunurlar. Bu pistonların yukarı aşağı hareket etmesi için bir yanma patlama kuvvetine ihtiyaç vardır. Karbüratorlu motorlarda karbürator hava benzin karışımını ayarlar ve emme manifoltuna, emme manifoltu emme subabına, emme subabı da pistonun yuvasına yollar. Bu sırada piston yukarı çıkarak bu karışımı sıkıştırır ve basınç artar. Piston yuvasının üzerinde bulunan ateşleme bujisi bu sıkışan karışımı ateşler ve oluşan patlamayla piston yukarı aşağı hareket etmeye başlar. Daha sonra egzoz subabı aracılığı ile yanmanın ardından oluşan kirli gaz egzoz manifoltuna ve oradan da egzoza yollanır ve dışarı atılır.
Not: Bu anlattıklarım 4 zamanlı motor tipleri için geçerlidir. Bir de 2 zamanlı motor tipleri bulunmaktadır. Fark: 4 zamanlı motorlarda 1 yanma işleminin tam gerçekleşmesi pistonun 4 kez git gel hareketi yapmasıdır. Yani yanma bir dolu bir boş şeklinde. 2 zamanlı motorlarda ise piston her yukarı çıkışında yanma gerçekleşir. 4 zamanlı motorlarla devam ediyoruz.
Enjeksiyonlu benzinli motorlarda yakıt karbüratörden değil enjektör denilen yakıtı püskürten araçlardan piston yuvasına püskürtülür ve patlama yine aynı şekilde bundan sonra gerçekleştirilir. Enjeksiyon sayesinde daha iyi yanma gerçekleşir. Araya giden yakıt azalır. Hatta günümüz teknolojisinde ör: common rail hangi pistona ne kadar yakıt gönderileceği bilgisayar sistemleri tarafından ayarlanmakta ve yakıt buna göre gönderilmektedir. Bu sayede hem yakıt ekonomisi sağlanır hem de performansta artış sağlanabilir.
Benzinli Motor:
Gelelim dizel motorlara. Dizel motorlar da enjeksiyonlu benzinli motorlara benzer şekilde çalışır. Fakat dizel motorlarda ateşleme işlemi bujiler tarafından yapılmaz. Dizel motorda piston içine yine sadece hava alınır. Piston yukarı benzinli motora göre daha çok çıkar ve bu havayı sıkıştırır. Yani dizel motor daha yüksek basınç altında ve daha sıcak çalışır. Daha sonra enjektörler bu sıkışan havaya motorini püskürtürler. Bu püskürtme işlemi enjeksiyonlu benzinli motorlara göre daha şiddetli olmaktadır. Bu püskürtmeden sonra sıkışan hava ve motorin arasında püskürtmeden ötürü oluşan sıcaklık sebebiyle yanma ve patlama gerçekleşir. Bu sayede yine piston yukarı aşağı hareket ederek araca hareket kazandırır.
Dizel Motor:
Basitçe anlatacak olursak araçlarımızın nasıl çalıştığını öğrenmiş olduk. Tabi ki bu kadar basit değil ama çalışma mantığı ve prensibi ilk otomobilden günümüzdeki otomobillere kadar bu şekilde gelmiştir. Gelecekte neler olabileceğini hepimiz göreceğiz. Ama petrol gibi yakıttan elde edilen performansın başka bir şeyle elde edebileceğini şu an pek düşünmüyorum. Fakat teknoloji bu sağı solu belli olmaz. Herkese iyi günler.
Animasyonlar için kullanılan kaynak: http://www.soylenasil.com/
başarılı bir çalışma olmuş emeğine sağlık…
ilk defa int ten yorum yaziyorum çünkü yorum yazmaya değer bu çalişma
animasyonları ve bu yazıyı hazırlayanlara tesekkur ediyorum. anımasyonlar gercekten konunun kavranmasına yardımcı oluyor. DPÜ /ABDURRAHMAN TUNÇ
çok ii olmuş daha ne olsun
Benden bu kadar.